77

w

w

w

.ahievran.edu.tr

DURUM 

ANALİZİ

YENİ TÜRKİYE’NİN YENİLİKÇİ ÜNİVERSİTESİ

 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa göre üniversiteler özel bütçeli kuruluşlar arasında yer 
almaktadır.  Özel bütçeli kuruluşlar ise bu kanunda: “Bir bakanlığa bağlı veya ilgili olarak belirli bir kamu 
hizmetini yürütmek üzere gelir tahsisi edilen, bu gelirlerden harcama yetkisi verilen, kuruluş ve çalışma 
esasları özel kanunlarla düzenlenen kuruluşlardır.” olarak tanımlanmışlardır. 

Üniversite, bütçesinin büyük bir kısmını merkezi yönetimden almaktadır. Fakat aldığı bu bütçe, diğer 
kamu kurumlarına göre daha az orandadır. Bu kurumlar sundukları hizmetlerden gelir elde ederler. Kamu 
kaynaklarındaki azalma ile birlikte finansmanda da önemli değişiklikler olmaktadır. Öğrenci harçlarının 
miktarı her yıl değişmektedir. Buna karşı performansa dayalı bütçe uygulaması uygulanmaktadır. Bu sebeple 
azalan kaynaklar üniversiteyi yeni arayışlara sevk etmektedir.

İnsan ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ekonomik bir faaliyeti gerçekleştirecek olan kurumların, öz kaynaklar 
ve yabancı kaynaklar olmak üzere iki mali kaynağı bulunmaktadır. Bu iki kaynağın genel ekonomik dengeler, 
kurumun yapısı ve ihtiyaçlarına göre, kaynak israfına neden olmayacak şekilde optimum dengede tutulması 
gerekir. 

Üniversitenin mali kaynakları, hazine yardımları ile öz gelirlerden oluşmaktadır. Öz gelirler kendi içinde 
teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, mal ve hizmet satış gelirleri, şartname ve basılı evrak gelirleri, eğitim- öğretim 
gelirleri, kira vb. gelirlerden oluşmaktadır.

Stratejik amaç ve hedeflerin gerçekleşebilmesi, mali kaynak kullanımı ile yakından ilişkilidir. Stratejik amaç 
ve hedeflere ulaşmanın etkinliği ise mali kaynakların uygun koşullarda sağlanması ve kullanılmasına bağlıdır. 
Toplumsal kaynakların eğitim hizmetlerine tahsis edildiği önemli konulardan birisi de mali kaynakların 
etkin bir biçimde kullanılmasıdır. Üniversitenin şehir içinde oynadığı rol ve yeni kurulmuş olması birlikte 
değerlendirildiğinde üniversitenin amaçlarına ulaşabilmesi, hazine yardımı olarak gelecek katkının artarak 
devam etmesine bağlıdır. Bunun yanı sıra üniversite gelirleri içerisinde düşük bir paya sahip olan öz kaynağa 
bağlı gelirlerin oranını artırmak öncelikli hedeflerdendir. 

Üniversite mali kaynakları ile ilgili bilgilere aşağıdaki tablolarda detaylı olarak yer verilmiştir.

Üniversitenin bütçe ödenekleri esas itibariyle 6 kalemden oluşmaktadır. Ekonomik sınıflandırmaya göre 
tüm ödeneklerde belli bir artışın olduğu gözlenmektedir. Ancak 2007- 2008 yıllarında üniversitenin yeni 
kurulmuş olması sebebiyle bütçenin disiplinli bir şekilde hazırlanamamasından dolayı, bütçenin ekonomik 
sınıflandırma düzeyinde düzenli artışından söz etmek mümkün değildir. 2009 yılı ve sonrası yıllarda bütçe 
disipline edilmiş ve ödenekler belli oranlarda artış göstermiştir. Ekonomik sınıflandırma düzeyi bakımından 
değerlendirildiğinde, personel sayısındaki artışa paralel olarak en fazla artışın personel ödeneklerinde olduğu 
gözlenmektedir. Sermaye ödeneklerindeki en fazla artışın 2013 ile 2014 yılları arasında olduğu görülmektedir. 
Bu artışın sebebi ise Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi’nin yatırım programına dâhil edilerek sağlık 
sektöründen ödenek alınmasıdır.

 

Mali Kaynak Analizi